Online Katalog ─░├žin T─▒klay─▒n─▒z.

├ťr├╝n Kategorisi

├ťr├╝n Detay─▒!

Kene ─░le ─░lgili Bilinmesi Gerekenler
 
 
Biyolojisi
 
 
3mm kadar k─▒rm─▒z─▒ kahverenginde yass─▒, oval bir parazittir. Kan emerek büyürler.keneler köpek d─▒┼č─▒nda hayvanlarla insanlara da yap─▒┼č─▒p kan emerler. D─▒┼čar─▒da keneler çimenlerde, çal─▒l─▒klarda ve hayvan bar─▒nma yerlerinde bulunurlar ve buradan geçen hayvanlara yap─▒┼č─▒rlar. Hayvanlar vas─▒tas─▒ ile evlerin içine kadar gelirler. Ev içinde bir di┼či çatla─ča, yar─▒─ča yumurta b─▒rak─▒rsa bir kene hafta içerisinde yüzlercesi olu┼čur.
 
Kene ilaçlama son derece önemli ve acildir. 
 
Kontrol Önlemleri
 
Kenelerin evin içinde ve d─▒┼č─▒nda kontrolü zahmetlidir. Mücadelenin tekrarlanmas─▒ gerekebilir. Bunun için profesyonel bir böcek ilaçlama servisine ihtiyaç duyulur.
 
-----
Son y─▒llarda daha s─▒kça duyulmaya ba┼člayan, bahar-yaz dönemlerinde art─▒┼č gösteren ve a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak keneler arac─▒l─▒─č─▒yla bula┼čan virütik bir hastal─▒kt─▒r. ─░lk olarak 1944 y─▒l─▒nda K─▒r─▒m’da, sonra 1956 y─▒l─▒nda Kongo’da tan─▒mlanm─▒┼č ve sonra ayn─▒ hastal─▒k oldu─ču anla┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. Keneler, kan emerek beslendikleri için hemen tüm yabani ve evcil hayvanlar─▒n (inek, koyun, köpek, kemiriciler, yerde beslenen ku┼člar vb.) üzerinde bulunabilir ve bu hayvanlardan insana geçebilirler. Ayr─▒ca, çal─▒l─▒k ve ye┼čil, yüksek otlu alanlarda bulunan keneler, beslenmek için do─črudan insanlara da geçip ─▒s─▒rabilirler. Bu nedenle daha çok k─▒rsal bölgelerde ve hayvanc─▒l─▒kla u─čra┼čan ki┼čilerde görülmekle birlikte kentsel alanlardaki uygun ortamlarda da bulunabilirler. Virüs ile bula┼čm─▒┼č keneler, kan emi┼čini tamamlad─▒ktan sonra ayr─▒l─▒rken bir s─▒v─▒ salg─▒larlar. Virüs genellikle bu s─▒v─▒ ile bula┼č─▒r. Kan emdikleri ve virüsü bula┼čt─▒rd─▒klar─▒ tüm canl─▒lar hasta olabilir fakat hastal─▒k genellikle hayvanlarda hafif ve bulgusuz seyreder. Bu nedenle daha az görülmekle birlikte hasta hayvanlar─▒n salg─▒lar─▒ ve kanlar─▒ arac─▒l─▒─č─▒yla da hastal─▒k bula┼čabilir.
 
 
Kenelerin kan emi┼či genellikle uzun bir süreçtir.
 
Sinekler gibi hemen sokup k─▒sa sürede kan emi┼čini b─▒rakmazlar. Kan emmeye ba┼člayan kene, a─č─▒z k─▒sm─▒ndaki hortumunu cilt içine sokar ve doyuncaya kadar ç─▒kartmaz. Bu hortum, geri ç─▒k─▒┼č─▒ engellemek için ç─▒k─▒nt─▒lar içerdi─činden kolay ç─▒kmaz. Bu nedenle keneyi ç─▒kartmak için zorlamamak gerekir. Çok zorland─▒─č─▒nda s─▒v─▒y─▒ erken salg─▒lay─▒p virüsü bula┼čt─▒rabilir veya boru k─▒sm─▒ koparak cilt içinde kalabilir. Ayr─▒ca, zorlama kenenin patlayarak enfekte s─▒v─▒ ve kan─▒n─▒n cildimizdeki çiziklerden ya da gözümüze s─▒çrayarak bula┼čmas─▒na yol açabilir. Bu nedenle vücuda yap─▒┼č─▒k kene görüldü─čünde bir c─▒mb─▒zla a─č─▒z k─▒sm─▒ndan tutularak yava┼čça sa─ča-sola oynat─▒l─▒p bir vida gibi ç─▒kart─▒lmaya çal─▒┼čmal─▒ ya da bir sa─čl─▒k kurumuna ba┼čvurularak ç─▒kart─▒lmas─▒ sa─članmal─▒d─▒r.
 
Hastal─▒k olu┼čmas─▒ ve bulgular─▒:
 
Hastal─▒k genellikle kene ─▒s─▒r─▒─č─▒ ile virüsün bula┼čmas─▒ndan 1-3 gün sonra ortaya ç─▒kar. Bu süre en fazla 9 güne kadar uzayabilir. Hasta hayvan─▒n kan ve vücut s─▒v─▒lar─▒ bula┼čm─▒┼č ise bu durumda hastal─▒─č─▒n ortaya ç─▒k─▒┼č─▒ 13 güne kadar uzayabilmektedir.
Ate┼č, k─▒r─▒kl─▒k, ba┼č a─čr─▒s─▒, halsizlik, a┼č─▒r─▒ duyarl─▒l─▒k, kol, bacak ve s─▒rtta ┼čiddetli a─čr─▒ ve belirgin i┼čtahs─▒zl─▒k bulgular─▒ ile ba┼člar. Bazen kusma, kar─▒n a─čr─▒s─▒ ve ishal olabilir.
─░lk günlerde yüz ve gö─čüste küçük cilt alt─▒ kanamalar─▒, gözlerde k─▒zar─▒kl─▒k, gövde, kol ve bacaklarda bir yere çarpm─▒┼č gibi cilt alt─▒ kanamalar olu┼čabilir.
Burun kanamas─▒, kanl─▒ kusma, kanl─▒ d─▒┼čk─▒lama, kanl─▒ idrar görülebilir. Vajinal kanamaya da rastlanabilir.
A─č─▒r olgularda hepatit, karaci─čer, böbrek, akci─čer yetmezlikleri olu┼čabilir.
 
Tedavi:
 
Di─čer ço─ču virüs hastal─▒klar─▒nda oldu─ču gibi bu hastal─▒─č─▒n da do─črudan bir tedavisi ve etkili bir ilac─▒ olmay─▒p daha çok destek tedavisi ve bulgular─▒ gidermeye yönelik tedaviler ve baz─▒ antivirütik ilaçlar uygulanmaktad─▒r.
Erken dönemde ba┼član─▒lan destek tedavi daha ba┼čar─▒l─▒ sonuç vermektedir. Geç ba┼član─▒lan tedavi ve a─č─▒r seyredebilen hastal─▒k öldürücü olabilmektedir. 
Hastal─▒─ča kar┼č─▒ a┼č─▒ çal─▒┼čmas─▒ yürütülmekle birlikte henüz koruyucu bir a┼č─▒ geli┼čtirilememi┼čtir. 
 
Korunma: 
 
Hastal─▒k, kenelerin sokmas─▒ sonras─▒ salg─▒lad─▒klar─▒ s─▒v─▒yla, kenelerin ç─▒kart─▒l─▒rken ezilmesi sonucu ç─▒kan s─▒v─▒ ve kan─▒yla veya kene sokmas─▒ sonucu virüsü al─▒p hasta olmu┼č hayvanlar─▒n kan ve salg─▒lar─▒ ile bula┼čabilmektedir.
Bu nedenle: Mera ve meskenlerde yerle┼čik keneler kan emerek beslenirler. Hayvanlar─▒ kenelerden uzak tutarak kenelerin yay─▒lmalar─▒ engellenmelidir.
Ye┼čil ve piknik alanlar─▒na gidildi─činde (su kenarlar─▒, otlaklar, çal─▒l─▒k ve yüksek otlu alanlar) uzun giysiler giymeli, bacaklar─▒ aç─▒kta b─▒rakmamal─▒, paçalar çorap içine konulup kenenin vücuda ula┼čmas─▒ zorla┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r. 
Dönü┼čte tüm vücut kontrol edilip yap─▒┼č─▒k kene olup olmad─▒─č─▒na bak─▒lmal─▒d─▒r. 
Ye┼čil alanlara giderken böcek kaç─▒r─▒c─▒ s─▒v─▒ ve jeller cilde sürülebilir veya giysilere emdirilebilir. Bu maddelerin az da olsa sa─čl─▒k sak─▒ncalar─▒ oldu─ču dikkate al─▒nmal─▒d─▒r. 
Hayvan besliyorsan─▒z hayvanlar─▒n─▒z─▒ dola┼čt─▒r─▒rken onlara da bu s─▒v─▒lardan sürebilirsiniz. 
Vücuda yap─▒┼č─▒k kene tespit edildi─činde keneyi ç─▒kartmak için fazla zorlamamal─▒, halk aras─▒nda yayg─▒n oldu─ču ┼čekliyle sigara veya kibritle yakma, kenenin üzerine kolonya, alkol veya di─čer kimyasal maddeler uygulanmamal─▒d─▒r. Bu maddeler kenenin daha erken a┼čamada kusmas─▒na ve enfekte s─▒v─▒y─▒ vücudumuza salg─▒lamas─▒na neden olabilir. 
Vücuda yap─▒┼č─▒k kene tespit edildi─činde eldiven takarak ve bir c─▒mb─▒z ile kene vücuda yap─▒┼č─▒k a─č─▒z k─▒sm─▒ndan tutularak yava┼čça sa─ča-sola sallanarak bir vida gibi ç─▒kart─▒lmal─▒ veya bir sa─čl─▒k kurumuna ba┼čvurularak ç─▒kart─▒lmas─▒ sa─članmal─▒d─▒r. 
Hasta ki┼čiler ile temasta vücut s─▒v─▒lar─▒ arac─▒l─▒─č─▒yla bula┼čma olabilece─či unutulmamal─▒d─▒r. 
 
Art─▒k piknik yapmak da riskli hale geldi. 
Kenelerle kar┼č─▒la┼čmaman─▒z dile─čiyle. 
 
Dr. Murat FIRAT Halk Sa─čl─▒─č─▒ Uzman─▒ 
 
Prof. Dr. Faruk Yorulmaz, son günlerde kene ─▒s─▒rmas─▒ ve ona ba─čl─▒ olarak KKKA hastal─▒─č─▒ ile ölümlerinin gündeme geldi─čini söyledi. Kenelerin otlak, çal─▒l─▒k, ormanl─▒k ve k─▒rsal alanlarda ya┼čayan küçük oval, 6-8 bacakl─▒, uçamayan böcekler oldu─čunu ifade eden Yorulmaz, May─▒s-Ekim aylar─▒ aras─▒nda kenelerin insan ve hayvanlardan kan emerek hayatlar─▒n─▒ sürdürmek zorunda olduklar─▒ için, neden olduklar─▒ hastal─▒klar─▒n da artt─▒─č─▒n─▒ belirtti. 
Kenelerin insanlara ölümcül olabilen KKKA hastal─▒─č─▒n─▒ bula┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒ anlatan Yorulmaz, “Mikrobu ta┼č─▒yan kene, insan─▒ ─▒s─▒rd─▒ktan 1-9 gün sonra bu hastal─▒k ortaya ç─▒kmaktad─▒r. Ay─▒ca bu hastal─▒k mikrobu ta┼č─▒yan hayvanlar─▒n kan─▒, eti ve hasta insanlar─▒n kan─▒ ve balgam─▒ ile de bula┼čabilmektedir” dedi. 
Hastal─▒─č─▒n ani ortaya ç─▒kan ate┼č, ba┼č a─čr─▒s─▒, halsizlik, cilt içinde kanama, bazen kusma, kar─▒n a─čr─▒s─▒, ishal, yüz ve gö─čüste k─▒rm─▒z─▒ döküntüler ve gözlerde k─▒zar─▒kl─▒k, gövde, kol ve bacaklarda morluklar ┼čeklinde belirti gösterdi─čini ifade eden Yorulmaz, ayr─▒ca s─▒kl─▒kla burun kanamas─▒, d─▒┼čk─▒da ve idrarda kan ┼čeklinde görülebildi─čine dikkati çekti. 
Hastal─▒─č─▒n daha çok hayvanc─▒l─▒k yap─▒lan nem, orman ve otlaklar─▒n bulundu─ču yerlerde görüldü─čünü bildiren Yorulmaz, ┼čunlar─▒ söyledi: 
“Bu hastal─▒─č─▒n bir ilac─▒ veya a┼č─▒s─▒ olmad─▒─č─▒ndan, korunma çok büyük önem ta┼č─▒makta. Hastal─▒k kenenin ya┼čad─▒─č─▒ yerlere giden herkeste görülebilmekle birlikte, çiftçilik ve hayvanc─▒l─▒k yapanlarda, çobanlarda, mezbaha ve kasapta çal─▒┼čanlarda, veterinerlerde, avc─▒larda kamp yapanlarda ve bunlar─▒n e┼č ve çocuklar─▒nda daha s─▒k görülmektedir.” 
 
HASTALIKTAN KORUNMAK ─░Ç─░N
 
Prof. Dr. Yorulmaz, hastal─▒ktan korunmak için kenelerin yo─čun olabilece─či çal─▒, ç─▒rp─▒, su kenar─▒ ve gür otlar─▒n bulundu─ču alanlarda ç─▒plak ayakla dola┼čmamak ya da ┼čort, k─▒sa kollu gömlek ya da ti┼čört gibi k─▒sa giysiler giymemek, pantolon paçalar─▒n─▒ çoraplar─▒n içine sokmak ve dönü┼čte mutlaka vücudu kene yönünden kontrol etmenin gerekti─čini belirtti. K─▒rlara, pikni─če ya da tar─▒m amac─▒ ile giderken yap─▒┼čan keneleri rahat görebilmek için aç─▒k renk elbise giymek, böcek kaç─▒r─▒c─▒ ilaçlar sürmek, çal─▒l─▒k ve yüksek otlu alanlardan uzak durmak, yere oturmak istenirse toprak ya da çim üzerine örtü serildikten sonra oturmak gibi konulara dikkat edilmeli. 
Prof. Yorulmaz, kenenin ya┼čayabilece─či yerlerin, keneye kar┼č─▒ ilaçlanmas─▒, bu mümkün de─čilse, piknik amaçl─▒ olarak kullan─▒lmas─▒n─▒n yasaklanmas─▒ gerekti─čini bildirdi. Prof. Yorulmaz, ─░nsan ve hayvanlar─▒n kanlar─▒ ve di─čer salg─▒lar─▒ ile de bula┼čma olabilece─činden bu gibi maddelere ç─▒plak elle dokunulmamas─▒ gerekti─čine i┼čaret etti. 
Keneden korunmak için, hayvan sahiplerinin, hayvanlar─▒n─▒, hayvan bar─▒naklar─▒n─▒ kenelere kar┼č─▒ ilaçlamalar─▒n─▒, ah─▒rlardaki çatlak ve yar─▒klar─▒ tamir ederek ve s─▒k s─▒k kireçle badana yaparak kene bar─▒nmayacak hale getirmesini isteyen Yorulmaz, ┼čunlar─▒ kaydetti: 
 
“Kene ─▒s─▒rd─▒─č─▒nda derhal bir sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurulmal─▒ kenenin bu kurumlarda sa─čl─▒k personelince ç─▒kar─▒lmas─▒ istenmelidir. Bu mümkün de─čilse, ince uçlu bir c─▒mb─▒z ile ç─▒kartan ki┼činin eline temas ettirmeden, kene deriye en yak─▒n gövde bölgesinden tutularak, e─čip bükmeden, yava┼čça ve nazik bir ┼čekilde, tüm vücut parçalar─▒ ç─▒kar─▒l─▒ncaya kadar, düz olarak çekilerek ç─▒kart─▒lmal─▒d─▒r. Kene ç─▒kar─▒ld─▒ktan sonra, eller su ve sabunla ya da alkolle y─▒kanmal─▒, kenenin ─▒s─▒rd─▒─č─▒ bölge alkolle veya deterjanl─▒ su ile temizlenmelidir. Vücuda yap─▒┼čm─▒┼č kene kesinlikle öldürülmemeli, patlat─▒lmamal─▒ ve kenenin üzerine bir alkol gazya─č─▒ gibi bir madde dökülmemelidir. Aksi halde kene, mikrobu vücuda daha kolay bula┼čt─▒rmaktad─▒r.”
 

├ťr├╝n Resimleri